و ابن مؤلف گويد اين نوع را در شوشتر مىكارند بهترين وى رومى بود و آن گرم و خشك است در سيم و در وى قبض اندك بود بول براند و باد كه در شكم بود تحليل كند و از مجموع بدن قطع سيلان رطوبات بكند و حيض و عرق براند تشنگى بنشاند و شكم ببندد و چون در شيب بينى بخور كنند صداع سرد و نزله سرد را نافع بود و سدهء جگر بگشايد و شهوت جماع برانگيزد و دفع مضرت سم جانوران بكند و اگر سحق كرده با روغن گل خلط كنند و در گوش چكانند درد گوش را نافع بود و استسقا و نفخ معده و قراقوررا را بغايت سودمند بود و چون در چشم كشند سبل كهن ببرد و نافع بود دردهاى كهن را و سده جگر و سپرز و مثانه و رحم بگشايد و اگر سحق كرده سنون سازند گند دهن كه سبب آن از عفونات بن دندان باشد نافع بود و اسحق گويد مضر است با معا و مصلح آن تخم رازيانه است و بدل آن تخم شبت و گويند بدل آن كرويا است صاحب مخزن الادويه مىنويسد : به عربى بزر الرازيانج الشامى و حب الحلوه و كمون الحلو و به فارسى باديان رومى و زيره رومى و بهندى رندنى نامند لاتين FOENICULUM VULGARE انگليسى FENNEL فرانسه FENOUIL اناكير گويند خشخاش است و گفته شود آنك اسرب است و طبيعت آن سرد و تر است انشاسا زبيب الخيل است و آن را مويزج گويند و گفته شود اناغاليس اناغالس و اكبر گويند و آن اذان الفارست و گفته شود انجدان دو نوع است بپارسى صمغ انكدان خوانند و انكوان گويند و آن درخت حلتيث است و محروث اصل آنست و حلتيث صمغ آن و ورق آن سفيد بود و سياه و بهترين آن سفيد طيب بود و از آن سياه منتن بود و حلتيث طيب صمغ انجدان طيب است و حلتيث منتن صمغ انجدان منتن و انجدان رومى سيساليوس است و تخم آن را كاشم خوانند و گفته شود و انجدان خراسانى بيخ اشترغار است و گفته شد اما طبيعت آن گرم و خشك است در سيم جهت زهرهاى كشنده نافع بود و بر خنازير ضماد كردن تحليل كند چون با موم و روغن زيت بود و با روغن سوسن عرق النسا را نافع بود و اگر با سركه بپزند در پوست انار و ضماد كنند بر بواسير نافع بود و اگر بياشامند پادزهر ادويه كشنده بود اما عسر الهضم بود و مضر بود بمثانه و حيض براند و رطوبات معده خشك كند و نعوظ تمام آورد و مسخن گرده بود چون با سركه بود لطيف‌كننده بود غذا را و زودهضم كند و بدل آن بيخ آن با دو دانك وزن آن حلتيث طيب و گويند بدل آن زوفرا بود و گويند تخم كزر صاحب مخزن الادويه گويد : انجدان معرب انكدان فارسى است و بمازندرانى انجدان طيب را كوله‌پر نامند و بيخ آن را به عربى محروث و ساق آن را بتركى بالدرغان گويند و چون انجدان مطلق مذكور شود مراد تخم آنست لاتين حلتيث طيب FERULA ASA DULCIS انجدان رومى SFSELI OFFICINALIS تخم انجدان رومى كاشم LIGUSTICUM LEVISTICUM